Nîqaşên li ser çareseriya demokratîk û aştiyane ya pirsgirêka Kurd berdewam dikin. Ligel vê gelek civîn, konferans û çalakî tên lidarxistin da ku beşên cuda yên civakê di pêvajoyê de beşdar bibin. Di vê çarçoveyê de, "Di Sedsala Duyemîn de Konferansa Veguherîna Demokratîk a Komarê" li Stenbolê hat lidarxistin. Konferans ku bi vexwendina hunermend, rewşenbîr, parêzvanên mafên mirovan û siyasetmedaran hat organîzekirin, li ser demokratîkbûna komarê û avakirina jiyaneke hevpar sekinî. Çalakvana Tevgera Jinên Azad (TJA) Ruşen Seydaoglû, wekî axaftvan beşdarî konferansê bû, nirxandinên xwe li ser rola jinan di avakirina civakeke demokratîk û aştiyê de pêşkêş kir.

 

Ruşen Seydaoglûyê diyar kir ku komara heyî li ser mantiqa dewleta neteweyî hatiye avakirin û jin di nav vê pergalê de wekî "amûr" hatine bikaranîn. Ruşen Seydaoglûyê anî ziman ku komarê hewl daye jinên ji paşxane û baweriyên cihêreng "yekreng" bike û got: "Ji saziyên keçan ên ku wê ava kiriye bigire heya komkujiyên li Dêrsim û Zîlanê ku piştî jenosîdê li deverên cuda yên Kurdistanê hatin kirin û bi heman awayî, komkujiyên li deverên cuda yên Kurdistanê, jinên ji paşxaneyên cuda, nêzîkatiyên îdeolojîk, kom, eslên etnîkî û baweriyên cuda li Tirkiyeyê bi tevahî bi rengekî hewl hatiye dayîn ku werin standardîzekirin. Di çarçoveyeke wisa de, ev komar ji bo jinan nebûye komar."

 

KIRDEYA DAMEZRÎNER

 

Ruşen Seydaoglûyê destnîşan kir ku tevgera jinên Kurd ne tenê ji bo mafên jinan têdikoşe, di heman demê de modeleke alternatîf a jiyan û rêveberiyê jî pêş xistiye û got: "Li vir, wê xwe wekî kirdeya damezrîner a civakeke demokratîk bi cih kir. Ev tê çi wateyê? Wê komareke ku divê bi cihêrengiyê hebe, bi rêbaz, têgeh, teorî û nêzîkatiyên ku ji hêla kesên ku cudahiyan dipejirînin ve hatine pêşvexistin, li dijî neteweperestiyê, li pey xwe hişt. Îfadeya 'demokrasiyê' li vir bi rastî di nav têkoşîna rêxistinkirî ya jinan de wekî mifteya revîna ji dojeha ku li wan hatiye ferzkirin, cihê xwe girt. Ev girîng in. Ji ber ku ev tê vê wateyê ku demokrasiyê bikin sedema rastîn a têkoşîna we."

 

'DEMOKRASÎ BINGEHEK E KU JI CÛDAHIYAN NATIRSE'

 

Ruşen Seydaoglûyê destnîşan kir ku demokrasî ji têgihîştineke yekreng a rêveberiyê cuda ye û got: "Li wir, nakokî û pevçûn qels in. Ji ber ku zext, zordarî, bikaranîna tundûtûjiyê û polîtîkayên qirkirinê yên domdar hene. Lê bingeha demokrasiyê bi rastî li rêbazên ku nakokî û pevçûn lê dijwar in digere, lê yên di çarçoveya demokratîk de îradeya xwe pêk tînin û kolektîf dikin. Yanî, em behsa demokrasiyê dikin wekî bingehek ku ji nakokî, pevçûn an cûdahiyan natirse. Ji bo civaka Tirkiyeyê, demokrasî têgehek e ku dikare ji perspektîfek li derveyî pergalê, bi taybetî bi rêya tevgera siyasî ya Kurd û tevgera azadiya jinan were nirxandin. Di vî warî de, rêwîtî bi rastî ji bo rizgarî û hemwelatîbûna wekhev e."

 

ROLÊN DÎROKÎ YÊN JINAN

 

Ruşen Seydaoglûyê diyar kir ku jin di heman demê de hewl didin ku destkeftiyên ku di nav pergala heyî de bi dest xistine biparêzin û li veguherîneke bingehîn digerin û bal kişand ser êrişên li ser mijarên wekî mafên nefeqeyê, mafên mîrateyê û Peymana Stenbolê. Rûşen Seydaoglûyê got: "Bê guman, îro, dema ku em rastî êrişên li ser mafên nefeqeyê tên, em bi rastî jî nêzî vê mijarê dibin ligel nîqaşa çima jin ewqas ji kar dûr in, çima ew nikarin hilberînin, çima ew nikarin tiştê ku hilberînin bi rê ve bibin û çima ew di nav vê pergalê de hatine sînordarkirin. Her çend ew hewl didin ku mijara nefeqeyê bi vî rengî nîşan bidin jî, em dizanin ku li Tirkiyeyê tiştek wekî 'nefeqeya bêdawî' tune. Û em dibînin ku jin ne bi dilxwazî, lê ji ber mecbûriyetê ji vê mafê sûd werdigirin. Mebesta min çi ye? Jin naxwaze bi zilamekî ku dest ji hev berdane an jî ji hev veqetiyane re heta dawiya jiyana xwe têkiliyeke wisa ava bike. Lê ev lê tê ferzkirin. Ji ber vê yekê, digel parastina mafên nefeqeyê, wekî ku min berê jî behs kir, em di heman demê de li ser beşdariya jinan di hilberînê de, rolên wan di aboriyê de û ji nû ve nirxandina wan a rolên wan ên dîrokî jî nîqaş dikin."

 

Rûşen Seydaoglûyê destnîşan kir ku azadiya jinan bi rêziknameyên qanûnî nayê sînordarkirin û girîngiya daxwaza tevgera jinên Kurd a ji bo statuya destûra bingehîn destnîşan kir. Rûşen Seydaoglûyê got: "Tevgera jinên Kurd bi israr li ser statuya destûra bingehîn diaxive. Ji ber ku destûr, ango peymana civakî ya civakê, bingehîn e. Pergalên ku ji hêla mêran ve serdest in bi israr bi rêya qanûnan îstîsnayan diafirînin. Wisa xuya dike ku mafek heye. Mînak, mafê jinê yê zewac, berdan, nefeqe, kar û lênêrîna tenduristiyê hemû xuya dike ku hene, lê ev bi berdewamî bi rêya qanûnan, nemaze di demên dawî de bi rêya pakêtên qanûndanînê, tên şikandin û qelskirin. Di vî warî de, heke qanûnek were derxistin, bê guman tê vê wateyê ku mafek damezrandî yê kesên ku nerazîbûnê nîşan didin tê binpêkirin. Ev e tiştê ku em di vê heyamê de bi Pakêta Dadwerî ya 12'an re rû bi rû dimînin."

 

MA/ Melîk Varol- Necla Demîr Arvas